Bencil İnsanların Psikolojisi

Günlük hayatta “bencil” dediğimiz kişiler, çoğu zaman sadece kendi ihtiyaçlarını ve isteklerini merkeze alan, başkalarının duygularını ikinci plana atan bireylerdir. Ancak bu tablo her zaman sadece “kötü niyet” anlamına gelmez; çoğu zaman çocukluk deneyimleri, öğrenilmiş ilişki kalıpları ve kırılgan bir benlik algısı bencilliğin arka planında yer alır. Kimi kişiler için “önce ben” diyebilmek sağlıklı sınır anlamına gelirken, kimilerinde bu, karşısındakini yok sayan bir tutuma dönüşür ve ilişkilerde ciddi çatışmalara yol açar.

Bencil eğilimleri olan kişiler, empati kurmakta zorlanabilir; tartışma anında yalnızca kendi haklılıklarını savunup karşısındakinin ne hissettiğini merak etmeyebilir. İlişkilerde sıkça şu cümleler duyulabilir: “Benim dediğim olacak.”, “Sen abartıyorsun.”, “Benim ne çektiğimi bilmiyorsun.” Bu tarz söylemler zamanla karşı tarafın değersiz, görülmemiş ve yalnız hissetmesine neden olur. Bu döngü devam ettikçe ilişkide Anksiyete, kırgınlık, öfke patlamaları ve uzun vadede Depresyon belirtileri ortaya çıkabilir.

Bencilliğin arkasında çoğu zaman zayıf bir özdeğer duygusu yatar. Kişi kendini içten içe yetersiz, kusurlu veya sevilmeye değmez hissedebilir; bu hissi telafi etmek için ilişkilerinde kontrolcü, talepkâr ve sürekli ilgi bekleyen bir rol üstlenebilir. Bazı durumlarda bu tablo, narsisistik özelliklerle iç içe geçebilir; kişi eleştiriye tahammül edemeyen, sürekli takdir bekleyen, empati kurmakta zorlanan bir yapıya bürünebilir. Böyle bir ilişkide yaşayan partner, zamanla kendini sürekli hata yapıyormuş gibi hissedip kendi ihtiyaçlarını ikinci plana atabilir.

Ankara’da bir Ankara psikoterapist veya Ankara psikiyatrist ile çalışmak, hem bencil davranışlar sergileyen kişi hem de ondan etkilenen partner açısından önemli bir fark yaratabilir. Terapide, ilişkide herkesin duygu ve ihtiyaçlarının görünür hale gelmesi, sınırların yeniden çizilmesi ve sağlıklı iletişim becerilerinin öğrenilmesi hedeflenir. Özellikle tekrar eden çatışmalar, manipülasyon hissi, değersizleştirilme ve sürekli suçlu hissetme gibi durumlar varsa, bu tabloyu yalnız başına çözmeye çalışmak oldukça yorucu olabilir.

İlişki dinamiğinde bencillik ön plandaysa, yalnızca bireysel terapi değil, Çift terapisi ve Evlilik terapisi süreçleri de oldukça faydalı olabilir. Ankara’da yürütülen Aile terapisi Ankara çalışmalarında, sadece çift değil, bazen tüm aile sistemi ele alınır; çocuklar, ebeveynler ve geniş aile ile kurulan bağlar da değerlendirilir. Böylece bencilliğin yalnızca bugünün tutumu değil, kuşaklar arası aktarılan bir ilişki dili olup olmadığı da anlaşılabilir.

Bencil bir partnerle yaşayan kişiler için Kişilerarası ilişkiler terapisi, “hayır” diyebilme, sınır koyma, kendini ifade ederken suçluluk duymama ve kendi ihtiyaçlarını fark etme açısından güçlendiricidir. Bazı bireyler, bencil davranışları tolere ettikçe kendi benliklerinden uzaklaşabildiklerini fark ederler; terapi bu kopuşu onarmaya yardımcı olur. Yüz yüze gelmenin zor olduğu durumlarda Ankara online terapi seçeneği, özellikle yoğun çalışan veya farklı şehirde bulunan danışanlar için süreci erişilebilir kılar.

Ankara’da yetişkinlerle çalışan psikiyatrist ve psikoterapist olarak Nilay Sedes Baskak, hem bencil davranışlar sergileyen bireyler hem de bu tablodan etkilenen partnerler için bilimsel temelli, güvenli ve yargılamayan bir çalışma alanı sunmayı hedefler. İlişkilerde kendinizi sürekli ikinci planda, görülmüyor ya da önemsenmiyor hissediyorsanız, bunu “ben abartıyorum” diyerek küçümsemek yerine profesyonel olarak ele almak önemli bir adımdır. Aynı şekilde kendi bencil davranışlarınızdan rahatsız oluyor, ama nasıl değişeceğinizi bilmiyorsanız, bu da terapi için güçlü ve değerli bir başvuru nedenidir.

İlişkilerde daha dengeli, karşılıklılık esasına dayalı ve saygılı bir iletişim mümkün; bunun için bazen sadece dışarıdan, tarafsız bir gözle süreci birlikte değerlendirmeye ihtiyaç olur. Bu noktada Nilay Sedes Baskak ile yürütülecek terapi süreci, hem bireysel hem ilişkisel düzeyde değişim için önemli bir fırsat yaratabilir.